Η Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων ενέκρινε την Τετάρτη σειρά συστάσεων που ζητούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να καταθέσει νομοθετική πρόταση για την προστασία των εργαζομένων από ψυχοκοινωνικούς κινδύνους και το επαγγελματικό στρες σε επίπεδο ΕΕ. Η απόφαση έγινε με 41 ψήφους υπέρ, 12 κατά και 4 αποχές.
Μέτρα πρόληψης και αξιολόγηση κινδύνων
Οι εισηγήσεις προβλέπουν ότι ο νόμος θα θέτει ελάχιστες απαιτήσεις για την πρόληψη, την εξάλειψη ή τη μείωση παραγόντων που οδηγούν σε επαγγελματικό στρες, εξουθένωση, και σε ψυχικές ή σωματικές διαταραχές. Πριν από την κατάθεση οποιασδήποτε νομοθετικής πρωτοβουλίας ζητείται εκτίμηση επιπτώσεων που θα περιλαμβάνει αξιολόγηση της ισχύουσας νομοθεσίας.
Σύμφωνα με τις προτάσεις, οι εργοδότες θα πρέπει να διεξάγουν τακτικές αξιολογήσεις ψυχοκοινωνικών κινδύνων, λαμβάνοντας υπόψη παράγοντες όπως η υπερβολική εργασία και η ένταση του ρυθμού εργασίας, και να υιοθετούν συγκεκριμένα σχέδια δράσης με μέτρα πρόληψης.
Πολιτικές κατά της βίας και υποστήριξη εργαζομένων
Οι ευρωβουλευτές προτείνουν οι εργοδότες να θεσπίζουν και να εφαρμόζουν πολιτικές που απαγορεύουν τη βία, την παρενόχληση, τον εκφοβισμό και την διακριτική μεταχείριση, καθώς και μηχανισμούς πρώιμης ανίχνευσης και πρόληψης για βία από τρίτους. Επίσης τονίζουν την ανάγκη παροχής έγκαιρης στήριξης σε εργαζομένους που εκτίθενται σε ψυχοκοινωνικούς κινδύνους.
Σε περιπτώσεις σημαντικής αναδιάρθρωσης, όπως νέες ρυθμίσεις τηλεργασίας ή εισαγωγή αυτοματοποιημένων συστημάτων λήψης αποφάσεων και παρακολούθησης, προτείνεται προηγούμενη αξιολόγηση κινδύνων σε συνεργασία με εργαζομένους και τους εκπροσώπους τους. Οι εργοδότες θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι τα αλγοριθμικά συστήματα δεν επιβάλλουν υπερβολικό φόρτο ή εντατική παρακολούθηση και ότι υπάρχει πάντοτε ανθρώπινη εποπτεία. Επαναλαμβάνεται επίσης το δικαίωμα του εργαζομένου να αποσυνδεθεί από την εργασία.
Επαναφορά στην εργασία και βαρύτητα της απόδειξης
Οι προτάσεις προβλέπουν το δικαίωμα σε υποστηριζόμενη και βιώσιμη επανένταξη για εργαζομένους που απουσιάζουν λόγω ψυχοκοινωνικών προβλημάτων. Συνιστάται η κατάρτιση ατομικών σχεδίων επαναφοράς στην εργασία, με προσαρμογές στο ωράριο, στην οργάνωση της εργασίας και στη φόρτωση εργασίας.
Επιπλέον, όταν κάποιος εργαζόμενος αποδεικνύει ότι υπέστη βλάβη στην υγεία λόγω έκθεσης σε ψυχοκοινωνικούς παράγοντες, να θεωρείται τεκμηριωμένο ότι η βλάβη συνδέεται με την εργασία, εκτός αν ο εργοδότης αποδείξει το αντίθετο.
Η εισηγήτρια Estelle Ceulemans τόνισε ότι η έκθεση ζητά την κατάθεση νομοθετικής πρότασης για την αντιμετώπιση της εξουθένωσης, της κατάθλιψης, του στρες και της παρενόχλησης, επισημαίνοντας ότι το φαινόμενο επιδεινώνεται από τη χρήση ψηφιακών τεχνολογιών και της τεχνητής νοημοσύνης. Σημείωσε επίσης το οικονομικό κόστος, υπολογίζοντας ότι η εργασιακή κατάθλιψη κοστίζει στην ΕΕ περίπου 100 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως.
Στις επόμενες κινήσεις προβλέπεται ψήφιση της πρωτοβουλίας στην ολομέλεια τον Οκτώβριο του 2026. Η Κομισιόν θα έχει στη συνέχεια τρεις μήνες για να απαντήσει, είτε ενημερώνοντας για τα βήματα που προτίθεται να ακολουθήσει είτε αιτιολογώντας ενδεχόμενη άρνηση να καταθέσει νομοθεσία.