Η Επιτροπή Δημόσιας Υγείας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (SANT) ενέκρινε στις 28 Σεπτεμβρίου 2026 ψήφισμα με στόχο την ενίσχυση της μάχης κατά του καρκίνου σε επίπεδο ΕΕ, ζητώντας ειδική χρηματοδότηση, πιο αυστηρούς κανόνες για επικίνδυνα προϊόντα και εξίσωση της πρόσβασης σε προγράμματα προληπτικού ελέγχου, διάγνωσης και θεραπείας.
Χρηματοδότηση και βασικές προτεραιότητες
Με 27 ψήφους υπέρ, 8 κατά και 5 αποχές, οι ευρωβουλευτές καλούν τον επόμενο μακροχρόνιο προϋπολογισμό της ΕΕ να δεσμεύσει τουλάχιστον 10,05 δισ. Ευρώ για την υγεία, εκ των οποίων τουλάχιστον 2,5 δισ. Ευρώ να αφιερωθούν σε δράσεις κατά του καρκίνου. Στόχος είναι να ενισχυθούν προγράμματα πρόληψης, έγκαιρης διάγνωσης και πρόσβασης σε θεραπείες σε όλα τα κράτη μέλη.
Πρόληψη: καπνός, αλκοόλ και διατροφή
Οι βουλευτές επισημαίνουν ότι η πρόληψη είναι η πιο αποδοτική μακροπρόθεσμη στρατηγική κατά του καρκίνου. Ζητούν άμεση αναθεώρηση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τα προϊόντα καπνού, συμπεριλαμβανομένων των ηλεκτρονικών τσιγάρων, των θερμαινόμενων προϊόντων καπνού και των σακουλών νικοτίνης, με μέτρα όπως απλή συσκευασία, απαγόρευση γεύσεων που προσελκύουν νέους, υποχρεωτική αναφορά συστατικών και απαγόρευση της διαδικτυακής πώλησης σε ανηλίκους. Επιπλέον, προτείνουν αύξηση των ελάχιστων ειδικών φόρων για όλα τα προϊόντα νικοτίνης. Στο πεδίο του αλκοόλ, ζητούν εμφανή προειδοποιητικά μηνύματα στα προϊόντα, νέα ευρωπαϊκή στρατηγική και μέτρα για τη μείωση της έκθεσης των νέων στη διαφήμιση. Στη διατροφή, υποστηρίζουν την υποχρεωτική και εναρμονισμένη επισήμανση στη συσκευασία (front-of-pack) βασισμένη σε επιστημονικά κριτήρια.
Διάγνωση, θεραπεία και ποιότητα ζωής
Οι ευρωβουλευτές ζητούν ίση πρόσβαση σε προγράμματα προληπτικού ελέγχου και διάγνωσης σε όλη την ΕΕ, με προτεραιότητα στον καρκίνο του μαστού, της μήτρας και του προστάτη. Προτείνουν ενσωμάτωση κλινικά επαληθευμένων συστημάτων υποβοηθούμενων από τεχνητή νοημοσύνη στα εθνικά προγράμματα, αποτελεσματικά συστήματα πρόσκλησης και επανάκλησης και γρήγορη διαγνωστική παρακολούθηση μετά θετικό τεστ. Επιπλέον, τίθεται στόχος το 90% των ασθενών να έχουν πρόσβαση σε Εθνικά Κέντρα Ολοκληρωμένης Φροντίδας έως το 2030. Προτείνεται επίσης η προώθηση εθελοντικών κοινών προμηθειών φαρμάκων, μέτρα για κοινωνική επανένταξη, αποκατάσταση, ψυχοκοινωνική υποστήριξη και πλήρης εφαρμογή του «δικαιώματος στη λήθη». Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην ανάγκη βελτίωσης της πρόσβασης για παιδιά με καρκίνο σε διασυνοριακή φροντίδα, καινοτόμες θεραπείες και κλινικές δοκιμές, καθώς και στη συστηματική συμμετοχή εκπροσώπων ασθενών στον σχεδιασμό των πολιτικών.
Ο εισηγητής Βλαντ Βοϊκουλέσκου (Renew, Ρουμανία) τόνισε ότι «ο καρκίνος σκοτώνει 1,3 εκατομμύρια Ευρωπαίους κάθε χρόνο. Το 40% αυτών των θανάτων μπορεί να προληφθεί. Με την αναφορά αυτή απαιτούμε ισχυρότερη πρόληψη, σταθερή χρηματοδότηση, λογοδοσία και παρακολούθηση που να εστιάζει στον ασθενή. Το σχέδιο της ΕΕ θα μπορούσε να σώσει μέχρι μισό εκατομμύριο ζωές ετησίως».