Η Οργάνωση Εξαγωγικών Χωρών Πετρελαίου (OPEC) έχει επιδιώξει για χρόνια να ελέγχει την τιμή του πετρελαίου μέσω του ελέγχου μιας σημαντικής ποσότητας της παγκόσμιας προσφοράς αργού. Ωστόσο, η επιρροή της φαίνεται να μειώνεται συνεχώς.
Αυτή την εβδομάδα, η αποχώρηση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων από την OPEC υπογράφει ένα νέο πλήγμα για την οργάνωση. Πριν από την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, οι χώρες της OPEC προμήθευαν περισσότερα από το ένα τέταρτο της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου. Η απώλεια των Εμιράτων θα μειώσει αυτή την αναλογία στο λίγο πάνω από 20%.
Η OPEC ιδρύθηκε το 1960 με σκοπό την σταθεροποίηση των τιμών του πετρελαίου και των παγκόσμιων αγορών. Σήμερα, περιλαμβάνει 12 μέλη, με ηγετική χώρα τη Σαουδική Αραβία. Τα υπόλοιπα μέλη περιλαμβάνουν τις Αλγερία, Δημοκρατία του Κονγκό, Ισημερινή Γουινέα, Γκαμπόν, Ιράν, Ιράκ, Κουβέιτ, Λιβύη, Νιγηρία και Βενεζουέλα. Συνολικά, οι χώρες αυτές καθορίζουν ποσοστά παραγωγής και μπορούν να παρέμβουν σε σοκ, αυξάνοντας ή μειώνοντας την παραγωγή.
Αυτή την περίοδο, λόγω της επιρροής του πολέμου στις παγκόσμιες προμήθειες και υποδομές ενέργειας, οι χώρες της OPEC ανακοίνωσαν αύξηση των ποσοστών παραγωγής κατά 206.000 βαρέλια ημερησίως για τον Μάιο. Ωστόσο, η εν λόγω κίνηση δεν αναμένεται να έχει σημαντική επίπτωση, καθώς το Στενό του Χορμούζ, μια κρίσιμη διαδρομή για την μεταφορά πετρελαίου, παραμένει σχεδόν κλειστό.
Πριν από την ίδρυση της OPEC, μια άλλη συμμαχία ελέγχει τις παγκόσμιες τιμές πετρελαίου. Η ομάδα αυτή, γνωστή ως «Επτά Αδελφές», περιλάμβανε τους προγόνους εταιρειών όπως οι BP, Chevron, Exxon Mobil και Shell, που ήλεγχαν πολλές από τις παγκόσμιες πετρελαϊκές αποθέσεις.
Η OPEC μεταβλήθηκε σημαντικά τη δεκαετία του 1970, όταν οι χώρες μέλη επέβαλαν εμπάργκο πετρελαίου στις Ηνωμένες Πολιτείες και άλλες χώρες που υποστήριζαν το Ισραήλ κατά τη διάρκεια του πολέμου του Γιομ Κιπούρ. Η αύξηση των τιμών του πετρελαίου οδήγησε σε μια παγκόσμια ενεργειακή κρίση, αν και η OPEC δεν μπόρεσε να διατηρήσει τον έλεγχο των τιμών όπως είχε συμβεί στο παρελθόν.
Η OPEC έχει υποστεί πολλές οργανωτικές αλλαγές από την ίδρυση της, με χώρες όπως το Κατάρ και άλλες να αποχωρούν ή να αναστέλλουν τη συμμετοχή τους. Μέχρι το 2016, η αύξηση παραγωγής πετρελαίου από τις Ηνωμένες Πολιτείες είχε αναδείξει νέες προκλήσεις, με την OPEC να συνεργάζεται με άλλες χώρες παραγωγής για την σταθεροποίηση των τιμών και των εσόδων.
Η κίνηση του κλεισίματος του Στενού του Χορμούζ, αυτή τη στιγμή, καθιστά την αγορά πετρελαίου εντελώς διαφορετική, με σημαντική ποσότητα πετρελαίου να είναι εκτός αγοράς. Παρά την αποχώρηση των Εμιράτων, η OPEC συνεχίζει να παραμένει σημαντικός παράγοντας στην παγκόσμια παραγωγή πετρελαίου.
Η προσοχή, ωστόσο, αναγκαστικά στρέφεται στο μέλλον και το κλείσιμο των εφοδιαστικών οδεύσεων, καθώς η επαναλειτουργία τους θα κρίνει την επίδραση των τελευταίων γεγονότων στην αγορά.